حسين مير حيدر

32

معارف گياهى ( فارسى )

طعم تلخ و گس است . اين گياه در چمنزارهاى مرطوب و نقاط باتلاقى شمال آسيا در خاورميانه ، اروپا و ايران به‌طور خودرو مىرويد . در ايران در مناطق شمالى ، غرب و مناطق مركزى مانند اراك ديده شده است . تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى گياه داراى اسانس و يك مادهء عامل تلخ و بنزوئيك اسيد « 1 » مىباشد . در ريشهء آن مواد اينولين ، پزودواينولين « 2 » و اينولنين وجود دارد . به‌علاوه از ريشهء آن مواد سمّى آلانتولاكتون « 3 » ، ايزوآلانتولاكتون « 4 » و دىهايدرو آلانتولاكتون « 5 » جدا شده است . سميت آلانتولاكتون كمتر از ساپونين است ولى از نظر تركيب شيميايى شبيه ساپونين است . مادهء دىهايدرو آلانتولاكتون از سموم قلبى خيلى شديد است . [ G . I . M . P ] . در گزارش ديگرى در مورد تركيبات شيميايى ريشهء راسن آمده است كه در آن يك مادهء رزينى گس ، نرم و قهوه‌اى رنگ ، يك اسانس ، ماده‌اى به نام هلنين « 6 » يا كافور راسن « 7 » و در آخر اينولين وجود دارد . مادهء اينولين در حدود 40 درصد ريشه را تشكيل مىدهد . اينولين يكى از هيدراتهاى كربن است شبيه به نشاسته و به شكل گرد سفيد با وزن مخصوص 35 / 1 را كه در آب جوش حل مىشود و به طور طبيعى از ساقهء زيرزمينى راسن ، كوكب ، غدهء سيب‌زمينى ترشى و . . . به دست مىآيد . در گزارش ديگرى در مورد تركيبات شيميايى راسن آمده است كه ريشهء راسن داراى هلنين ، انسولين « 8 » ، موسيلاژ « 9 » ، و اسانس مىباشد [ يونگ كن ] .

--> ( 1 ) . Benzoic acid ( 2 ) . Pseudo inulin ( 3 ) . Alantolactone ( 4 ) . Isoalantolactone ( 5 ) . Dihy droalantolactone ( 6 ) . Helenin ( 7 ) . Campher d'aunee ( 8 ) . Insulin ( 9 ) . Mucilage